Tarsus'un Dağ Köyleri Halk Kültüründe Çam Ağacı
In Mountain Villages of Tarsus Pine Tree in Folk Culture

Author : Cengiz GÖKŞEN --
Number of pages : 303-314

Abstract

Bu makalede çam ağacının Tarsus’un dağ köylerindeki Yörüklerin günlük hayatındaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ancak yakacak ve endüstride kullanımı çalışmaya dahil edilmemiştir. Çam ağacı Türk mitolojisinde de ayrı bir yere sahiptir. Bu ağaca ait veya bu ağaçtan elde edilen çeşitli ürünleri, Yörükler günlük hayatlarında mimariden hayvancılığa, halk tababetinden çocuk oyunlarına kadar birçok yerde kullanmaktadır. Halk tababetinde çam sakızı, yalamak, çam kabuğu, çıra, çam kozalağı, çam dalı/pürü, çam çürüğü tozu, püse, çoban kavurgası sağaltım amaçlı kullanılan ürünlerdir. Halk mimarisinde özellikle kagir ve toprak harçla yapılan taş duvarlı evlerde çamdan elde edilen çam kerestesi, çam pürü, çam merteği kullanılmaktadır. Aynı durum buzağıların yattıkları yer için de geçerlidir. Günlük hayatta kullanılan çamdan eşyalar ise çam bardak, çatma, yoğurt çırpacağı, sapan çatalı, sigara ağızlığı vb.dir. Çocuk oyunlarında ise tahta araba, kabuktan araba, dilli ve dilsiz düdük, patlangıç ve yayık çamdan yapılan çocuk oyuncaklarıdır. Düğünlerin başlangıcının simgesi olarak dikilen bayrak da çamdandır. Bunların yanında, çiçekçilikte ve seracılıkta fidelerin çabuk gelişmesi için kullanılan toprak da çam ağaçlarının köklerinden elde edilen topraktır. Yaygınlığı ve kullanımı gittikçe azalan bu ürünlere ait bilgiler, ürünlerin yapımları, kullanımları vs., bildiklerimize ek olarak, gözlem ve görüşme yoluyla elde edilmiştir.

Keywords

Çam ağacı, Türk kültürü, Tarsus, Yörük, halk tababeti

Read: 1,064

Download: 472