ADANA ŞEHİR TARİHİ ÇALIŞMALARINDA KADI SİCİLLERİNİN ÖNEMİ

Author:

Number of pages: 80-106
Year-Number: 2016-3

Abstract

Her tarihi olay bir mekanda geçer. Mekanlar insanlarla ilişkide bulundukları sürece canlıdır. Bu doğrultuda, insan-mekan ilişkisinin en canlı örneği şehirlerdir. Şehirler, barındırdıkları kütleler vasıtasıyla sosyal, iktisadi ve kültürel olayları dinamize eder. Bu sebeplerden dolayı bir şehrin tarihini incelemek zamanının siyasi yapıları hakkında daha net bilgiler verir. Şehir tarihi araştırmalarının amacı bilinenlere yeni bilgiler katmak olduğundan günlük hayat ile ilgili önemli bilgileri barındıran kadı sicil defterleri önemlidir. Sosyal hayata dair çok miktarda bilgi içeren kadı kayıtları, toplumun çeşitli katmanları arasında ki anlaşmazlıklara dayalı olguları görmemizi sağlar. Adana gibi Anadolu’da yaşanan siyasi ve sosyal tüm hadiselerin şahidi olmuş kentlere ait siciller bölge halkının sosyolojik ve ekonomik evrimini yansıtması bakımından önemlidir. Ayrıca kadı sicilleri, disiplinler arası kaynak özelliğindedir. Tarih biliminin yan sıra iktisat, kamu yönetimi, sosyoloji, ilahiyat, hukuk, sanat tarihi, coğrafya, edebiyat gibi sosyal ve beşeri bilimler sicillerden kaynak olarak yararlanabilir. Bu çalışmamız da Adana Kadı sicilleri hakkında bilgi verilerek Adana şehir tarihi çalışmaları açısından önemi hakkında değerlendirme yapılacaktır. Adana’nın sahip olduğu 150 adet sicili tek bir makalede incelenmek mümkün olmadığından belirli zaman dilimlerine ait bazı sicillerin muhteva ve biçimsel içeriği hakkında bilgi verilecektir.

Keywords

Abstract

Every historic events occures on a place. Places are lively because of humans. In this way, urban centers are good examples for human-place relations. Cities are active places for human social, economical and cultural activities. Studying cities would provide better explanations for political structures of the time. As its goal for adding new information for known ones in city studies, kadı’s court records that contain great deal of data for everyday life are important sources. Including very much information for social life, kadı records provide us valuable information for actual social state arisen from conflicts between different segments of the society. Such cities as Adana that had witnessed important social and political events in Anatolia, Adana’s court records would prived important insight into evolution of society’s economical and sociological development. Furthermore, the court records are important for interdisciplinary studies. Besides history, economics, public administration, sociology, theology, art history, geography, literature could use them as sources. This work focus on kadı records in general and Adana kadı records in particular. Because of difficulty in providing enough information for 150 books containing court records, this study will pick samples to make general evaluations for looks and contents of the records.

Keywords