OSMANİYE, DÜZİÇİ, GÖKÇAYIR ÂŞIKLARINDAN ÂŞIK (MEHMET) OVA VE ONDAN DERLENEN DELİ BORAN HİKÂYESİ ÜZERİNE

Author:

Year-Number: 2016-2
Number of pages: 79-107
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Bu çalışmada önce Osmaniye, Düziçi, Gökçayır köyü âşıklarından Âşık Ova’nın hayatı hakkında bilgi verilmiştir. Asıl adı Mehmet Ova'dır. Âşık Ova, 1927 yılında Gökçayır’da doğmuştur, okula gitmemiştir. Okuma yazmayı kendi kendine öğrenmiştir. On yedi yaşında evlenmiştir. Askerliğini Hopa’da yapmıştır. 2002’de damar tıkanıklığından vefat etmiştir. Âşık Ova’yla ilgili daha önce herhangi bir akademik çalışma yapılmamıştır. Karacaoğlan etkinliklerinde ve İzmir’de katıldığı bir yarışmada birer madalya almıştır. Âşık Ova, bazı sebeplerle sevda, aşk, güzel adına türküler söylemeye utanmıştır, bu yüzden kendi şiirleri azdır, yine de elimizde üç şiiri bulunmaktadır. Halk hikayelerinden Âşık Garip, Köroğlu, Elbeyoğlu, Öksüz Ali, Ali Paşa, Arzu ile Kamber, Havlacı Güzeli, Güzel Ahmet, Bey Börek, Deli Boran ve Hurşit hikayelerini bilmektedir. Kına gecelerinde türküler söyleyen, türkülü hikayeler anlatan bir âşıktır. Âşık Ova mahlasını kullanmaktadır. Bu çalışmada Âşık Ova’dan derlenen türkülü Deli Boran hikayesine yer verilmiştir. Deli Boran ve hayatı hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra halk hikayeciliği ve Âşık Ova’nın hikayeciliği üzerinde durulmuştur. Âşık Ova, hikayeyi bozmadan, mümkün olduğu kadar ana örgüyü koruyarak, fiilleri kullanarak, saz eşliğinde, yerel ifadeler kullanarak, halk hikayeleri formellerini kullanarak anlatmaktadır. Çalışmada derlemede geçen kalıp ifadeler de değerlendirilmiştir. Daha sonra Yaşar Kemal’in Kadirli’den İsmail Uz’dan derlediği ve Sarı Defterdekiler adlı eserinde yayımladığı Deli Boran hikayesi ile karşılaştırılmıştır. İki derlemede de oldukça benzerlikler olduğu görülmüştür. Ancak iki aşığın anlatımında birbirinden farklı ifadelerin de olduğu görülmüştür. Derlemelerde ana olay örgüsü ve hikayedeki türküler hemen hemen aynıdır. Bu da halk hikayeciliği geleneğinin ne kadar güçlü olduğunu ve âşıkların hafızalarının ne kadar kuvvetli olduğunu göstermektedir.

Keywords

Abstract

Before, knowledge about Osmaniye, Düziçi, Gökçayır village of Minstrel Mehmet’s his life was given in this study. Âşık Ova (Mehmet Ova) was born in Gökçayır in 1927, he did not go to school. He has taught himself to read and write. He has been married seventeen years old. He performed his military at Hopa. He died in 2002 from blood clots. The academic studies have not been previously related to Âşık Ova. Âşık Ova has received a medal in Karacaoğlan event and in a contest participating in Izmir. Because of some reasons Âşık Ova has embarrassed to tell folk about beauty, love. So few of their poems, even so there are three poems in our hands. Âşık Ova knows the story of Âşık Garip, Köroğlu, Elbeyoğlu, Öksüz Ali, Ali Paşa, Arzu ile Kamber, Havlacı Güzeli, Güzel Ahmet, Bey Börek, Deli Boran and Hurşit of folk tales. Âşık Ova is a minstrel who tell folk songs in henna night and tell stories which have got folk songs. He uses the Âşık Ova pseudonym in poems. The folk story of Deli Boran compiled from Âşık Ova is given in this study. It is given that Deli Boran and information about his life. Later it is focused on folk narrative and the narrative of Âşık Ova. Âşık Ova tells story without breaking, while retaining the main plot as much as possible, by using verbs, accompanied by reeds, by using local expressions, by using the formal of folk tales. Mold expressions in the text are examened in this study as well. Then the story of Deli Boran story have compared with Deli Boran which is Yasar Kemal has compiled from İsmail Uz of Kadirli and published in the work of named Sarı Defterdekiler. It is seen that there are quite similarity in two compilation. However, it is seen that there are differentially expressed in two minstrels. The main plot and folk songs in story in the compilation are almost the same. This suggests that tradition of folk narration is quite strong and memory of minstrels is very strong.

Keywords