Author :
Abstract
Bu çalışmanın amacı, İncili Çavuş fıkralarını yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde (YDTÖ) metin temelli materyal geliştirme bağlamında çözümleyerek AOBM/CEFR ile uyumlu, eylem odaklı bir uyarlama çerçevesi önermektir. Böylece alan yazında Nasreddin Hoca merkezli örneklem yoğunlaşmasını genişletmek ve öğrenenin pragmatik çıkarım ile aracılık (mediation) eylemlerini desteklemek hedeflenmiştir. Çalışmada doküman incelemesi yaklaşımı benimsenmiş; İncili Çavuş’a atfedilen derlemeler ve erken dönem basılı seçkiler taranarak 100 metinlik bir ön havuz oluşturulmuştur. Aşırı uzun iki metin (≥750 sözcük) ile sınıf ortamında doğrudan alıntı gerektiren ağır hakaret/küfür içeren iki hassas metin elenmiş; kalan 96 metin arasından rol/kurum söz varlığı (R) ile mizahı kuran pragmatik mekanizma (PM) çeşitliliği ve kültürel yük (K) ile dilsel zorluk (L) düzeylerinin temsili gözetilerek amaçlı çeşitlilik örneklemesiyle 15 metinlik nihai seçki belirlenmiştir. Metinler R, PM, K, L ve bu göstergelerden hareketle önerilen yeterlik düzeyi (D) alanlarında iki turda kodlanmış; 75 karar biriminin 74’ünde uyum sağlanarak kodlayıcı içi tutarlılık %98,7 olarak hesaplanmıştır. Bulgular, kültürel yükün 12/15 metinde K3 düzeyinde baskınlaştığını ve mizahın özellikle stratejik kurgu ile taşlama/ironi eksenlerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Bu tablo, seçkinin B2–C1 bandında katmanlı destek (mikro-sözlük, kısa kültür notu, ön bilgi etkinliği, görsel destek) ve görev temelli etkinliklerle daha öğretilebilir olduğunu düşündürmektedir. Çalışma, düzeylendirme–destek–etkinlik üçlüsü etrafında YDTÖ için uygulanabilir bir öğretimsel model önerisi sunar; ancak bağımsız ikinci kodlayıcıyla güvenirlik analizi yürütülememesi izleyen çalışmalar için önemli bir sınırlılıktır.
Keywords
Abstract
This study aims to diversify the anecdote repertoire used in teaching Turkish as a foreign language (TTFL) by analyzing İncili Çavuş anecdotes and proposing an action-oriented framework aligned with the CEFR. Adopting a document analysis design, we compiled a preliminary pool of 100 texts from attributed compilations and early printed selections. Two overly long texts (≥750 words) and two sensitive texts containing severe insults that would necessitate direct quotation in class were excluded. From the remaining 96 texts, a purposive maximum-variation sample of 15 anecdotes was selected to represent diversity in role/institution vocabulary (R), dominant pragmatic mechanisms (PM), and levels of cultural load (K) and linguistic difficulty (L). Each text was coded across five fields—R, PM, K, L, and an inferred proficiency level (D; CEFR B1–C1)—and coded twice to check consistency. Across 75 decision units, 74 agreements were reached, indicating 98.7% intra-coder consistency. Results show a high concentration of cultural load: K3 is dominant in 12 of the 15 texts, while K2 appears in 3; K1 is not represented in the final selection. Humor is mainly constructed through strategic plot development and satire/irony, which frequently demand pragmatic inference. Consequently, the corpus proves most teachable in the B2–C1 band when accompanied by layered supports (micro-glossaries, brief cultural notes, pre-task activation, and visual scaffolding) and task-based activities. The study offers a practical "leveling–support–task" model for converting humor texts into TTFL materials; however, the absence of an independent inter-coder reliability check remains a key limitation to be addressed in future work
