Author :
Abstract
21. yüzyılda pek çok alanda yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı yaygınlaşmıştır. Önemi ve kullanım alanı giderek artan yapay zekâ teknolojileri, eğitim-öğretimde de önemli bir yer edinmektedir. Öğretmenlerin bilinçli ve etkili bir biçimde yapay zekâ teknolojilerinden faydalanması, çağın gerekliliklerini ve yeniliklerini sınıf ortamına taşıma açısından önemli bir yere sahiptir. Özellikle tüm derslerin temeli niteliğindeki ana dili öğretiminde okuma, dinleme, konuşma ve yazma gibi becerilerin geliştirilmesinde yapazy zekâ teknolojilerinden faydalanmak mümkündür. Bu araştırmada Türkçe öğretmenlerinin yapay zekâ teknolojilerine ilişkin farkındalıkları ve bu teknolojileri kullanma durumları belirlenmeye çalışılmıştır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada toplanan veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Konya’da görev yapan 33 Türkçe öğretmeni oluşturmuş ve veriler yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Araştırma bulgularından hareketle öğretmenlerin yapay zekâyı en çok "insanı taklit eden sistemler" olarak tanımladığı, en çok ChatGPT ve Grammarly gibi araçları aktif olarak kullandıkları belirlenmiştir. Türkçe öğretmenlerine göre zaman kazandırma, yaratıcılığı artırma, bireysel farklılıklara uyum ve teknolojik becerileri geliştirme yapay zekâ teknolojilerinin avantajlı yönleridir. Güvenilirlik sorunu, yaratıcılığı köreltme, etik ve kopya riski, teknoloji bağımlılığı ise yapay zekâ teknolojilerinin dezavantajlı yönleri olarak görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğunluğu yapay zekâ uygulamalarını kullanmakla birlikte hiç kullanmayan öğretmenler de vardır. Eğitim öğretim uygulamalarında yapay zekâ uygulamalarından faydalanan öğretmenler en çok materyal ve içerik üretimi için yapay zekâya başvurmaktadır.
Keywords
Abstract
In the 21st century, the use of artificial intelligence (AI) technologies has become widespread across various fields. Artificial intelligence technologies, whose importance and areas of application are increasing, are also gaining an important place in education. Effectively preparing teachers and leveraging artificial intelligence technologies are crucial for incorporating current educational demands and innovations into the classroom. In particular, AI technologies can be used in the teaching of native languages, which provide the foundation for core language skills such as reading, listening, speaking, and writing. This study aims to identify Turkish language teachers’ awareness of AI technologies and their patterns of use. In this qualitative study, the data collected were analyzed through descriptive and content analysis techniques. The study group consisted of 33 Turkish language teachers working in Konya during the 2024–2025 academic year, and the data were gathered through semi-structured interviews. The findings revealed that teachers most frequently defined AI as “systems that imitate humans” and reported active use of tools such as ChatGPT and Grammarly. According to the teachers, the advantageous aspects of AI technologies include saving time, fostering creativity, adapting to individual differences, and enhancing technological skills. On the other hand, issues of reliability, the risk of diminishing creativity, ethical concerns, plagiarism, and technology dependency were perceived as disadvantages. While the majority of the teachers participating in the study reported using AI applications, there were also some who did not. Among those who benefit from AI in instructional practices, these technologies are most commonly employed for material and content development.
