Author :
Abstract
Edebiyatın insanoğlu üzerindeki etkisi, edebi eserlerin ortaya çıkışından günümüze kadar devam etmektedir. Hayattan beslenerek ortaya çıkan bu edebi eserler, insanlara da kendilerini buldukları yeni bir hayat biçimi ya da dünyaya farklı bir perspektiften bakabilme özelliği sunmaktadır. Bu bağlamda divan edebiyatı şairleri de özellikle şiir alanında duygu ve düşünceleriyle insana ve topluma katkıda bulunmuşlardır. Günümüzde ise mevcut bu yazınlar üzerinde edebiyat araştırmacıları çeşitli çalışmalar yapmaktadır, bu çalışmalar arasında şiirlerin daha iyi anlaşılması ve yorumlanması için anlamsal ve şekilsel bazlı incelemeler yoğunluktadır. Bu incelemeleri yaparken araştırmacılar, klasik şerh yöntemleri ve modern şerh yöntemlerini kullanmaktadır. Klasik şerhler, daha çok şiirin anlamı ve araştırmacının bu anlam üzerindeki yorumuna dayanır. Modern yöntemlerde ise biçimsellik öne çıkmaktadır. Metni daha iyi anlayabilmek için günümüzde kullanılan modern yöntemler arasında yapısalcılık çokça tercih edilmiştir. Bu yaklaşımla şiirlerin biçimsel özellikleri ve şiirde yer alan ifadelerin birbirleriyle olan sayısal bağlantısı ele alınmaktadır.
Şair, sözcükleri sihirli bir değnek olarak kullanmakta ve elindeki bu güçle insanların dünyasını şekillendirme çabası içerisine girmeyi hedeflemektedir.
Bu çalışmada Nef’î’nin “üzre” redifli kasidesi ve Sümbülzâde Vehbî’nin bu kasideyle aynı redifte yazdığı naziresi, modern şerh metotlarından yapısalcılık yöntemi ile bir karşılaştırması yapılmıştır. Çalışmada, nazire sahibi olan Sümbülzâde Vehbî’nin kasidesini yazarken şiirinden etkilendiği şairin şiir anlayışından ve kullandığı malzemeden ne kadar etkilendiği ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda her iki kaside yapısalcılık açısından incelenip birbirleriyle mukayesesi yapılarak aralarındaki farklılıklar ve benzerlikler ortaya konulmuştur. Bu şiirlerdeki sözcüklere yüklenen imaj ve anlamsal farklılıklar tespit edilmiştir.
Keywords
Abstract
The impact of literature on humanity has persisted from the emergence of literary works to the present day. These literary works, which arise from lived experience, offer readers new ways of understanding themselves and of viewing the world from different perspectives. In this context, the poets of Divan literature also contributed to individuals and society with their feelings and thoughts, primarily through their poetry. Today, literary scholars are conducting various studies on these texts, and among these studies, semantic and form-based analyses are most common in order for poems to be more effectively understood and interpreted. While conducting these studies, researchers use classical and modern commentary methods. Classical commentaries are mostly based on the meaning of the poem and the researcher’s interpretation of this meaning. In modern methods, formalist approaches come to the fore. Structuralism has been widely preferred among the modern methods used today to better understand the text. With this approach, the formal characteristics of the poems and the patterned relationships between the expressions in the poem are addressed.
The poet uses words as a powerful instrument, aiming to shape the reader’s perception of the world with this power.
In this study, Nef’î’s qasida with the redif “uponre” and Sümbülzâde Vehbî’s nazire written with the same redif are compared within a structuralist framework, one of the modern commentary methods. The study seeks to determine the extent to which Sümbülzâde Vehbî, who is the author of a nazire, was influenced by Nef’î’s understanding of poetry and the imagery and materials he used while writing his qasida. In this context, both qasidas were examined structurally and compared with each other to reveal the differences and similarities between them. The lexical, imagistic, and semantic differences attributed to the words in these poems have been identified.
