Kilis Masallarında Yeraltı Dünyası Hakkında Tespitler
DETECTIONS ABOUT THE UNDERWORLD IN KİLİS TALES

Author : Tuba KAPLAN
Number of pages : 191-199

Abstract

Kilis, Akdeniz Bölgesi’nden Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne geçiş yeri olup Suriye ile komşu bir serhat şehridir. Kilis, doğası ve yerleşmeye elverişli coğrafyası nedeniyle tarihî süreç içerisinde pek çok kavme (Babil, Hitit, Huri-Mitanni, Arami, Asur, Pers, Makedonya, Bizans, Selçuklu, Memluk/ Kölemen, Osmanlı) ev sahipliği yapmıştır. İlk olarak VIII. yüzyılda bölgeye öncü birlikler gönderen Türkler, 1071 Malazgirt Zaferi'nden sonra bölgenin mutlak hâkimi olmuşlardır. Bir geçiş güzergâhında bulunan bölgeye yerleşen Türkmenler, ata yurttan getirdikleri kültürel değerlerini koruyarak günümüze kadar getirmişlerdir. Bu kültürel değerlerden biri de mitlerin parçalanmış şekilleri olarak kabul edebilen masallardır. Masallar zaman içerinde yayıldığı coğrafyanın ve kültürün birçok özelliğini bünyesine alarak genişlediği gibi kültürel yozlaşmaya uğrayarak birçok özelliğini de kaybeder. Masalın bünyesine yeni motifler girdiği gibi masalın esasını teşkil eden belirgin birçok motif de kaybolabilir. Ancak masalın esasını oluşturan mitik unsurlar belirli bir zorlamaya maruz kalmadıkça varlığını korur. Bu çalışmada; Kilis’ten derlenen masallarda karşımıza çıkan mitik dünyanın bir sembolü olan yeraltı dünyasıyla ilişkili unsurlar incelenmiştir. “Kilis Masalları Derleme ve İnceleme” adlı eserdeki 44 masal metni araştırmaya dâhil edilmiştir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu çalışmada doküman incelemesinden faydalanılarak içerik analizi yapılmıştır. Böylece masallarda geçen yeraltı dünyasına ait unsurlar (yeraltı dünyasındaki canlılar, yeraltı dünyasının özellikleri, yeraltı dünyasıyla temas ve yeraltı dünyasından çıkış) tespit edilmiştir.

Keywords

Kilis, masal, yeraltı dünyası, tespit

Read:619

Download: 186

Atıf Bulunamadı